11.04.2008

იდეოლოგიური კონკურენცია და ლეგიტიმურობის დეფიციტი

უცნაურია, რომ სხვადასხვა ფასეულობრივ საფუძველზე შექმნილ საერთაშორისო ორგანიზაციათა მოზაიკაში დღემდე არ არასებობს ისეთი გაერთიანება, რომლის მიზანი ლიბერალური პრინციპების დაცვა და წინ წამოწევა იქნებოდა. თუკი არსებობს ისლამურ ქვეყანათა კონფერენცია, მიუმხრობელთა მოძრაობა და სხვა, მაკეინს აუცილებლად მიაჩნია, გამოსწორდეს ეს ხარვეზი და შეიქმნას დემოკრატიული სახელმწიფოების საერთაშორისო თანამშრომლობის ახალი პლატფორმა.

ისტორიის დასასრულისა და ლიბერალური დემოკრატიის შეუქცევადი ტრიუმფის ილუზიების ბურანში მყოფი დასავლეთი მოუმზადებელი შეხვდა იდეოლოგიური კონკურენციის ახალ ფაზას. ამან საფუძველი მისცა სერგეი ლავროვს დაესკვნა, რომ პირველად ბოლო წლების განმავლობაში იდეათა ბაზარზე სხვადასხვა ფასეულობათა სისტემებსა და განვითარების მოდელებს შორის კონკურენტული გარემო შეიქმნა. რუსეთის საგარეო მინისტრი კმაყოფილებით აღნიშნავს, რომ გლობალიზაციის პროცესზე დასავლეთი თავის მონოპოლიას კარგავს. ეს აშკარა გამოწვევაა, რომლის უპასუხოდ დატოვებას მაკეინი ნამდვილად არ აპირებს.

მაკეინის აზრით, ახალმა ლიგამ კი არ უნდა ჩაანაცვლოს მრავალ თუ ორმხრივი თანამშრომლობის არსებული ფორმატები, არამედ შეავსოს ისინი. ახლო აღმოსავლეთში სამშვიდობო პროცესი, სტაბილურობა პაკისტანში, ბრძოლა ტერორიზმთან მთელ რიგ ავტორიტარულ ქვეყნებთან მჭიდრო ურთიერთქმედებას მოითხოვს.

დემოკრატიათა ლიგასთან დაკავშირებული მთავარი საკითხი ის კი არაა, რამდენად საჭიროა ეს ახალი ორგანიზაცია, არამედ რამდენად აღმოაჩნდებათ თავისუფალი სამყაროს სახელმწიფოთა ლიდერებს სათანადო ნება მის დასაფუძნებლად.

ძველი ევროპის პოლიტიკურ ელიტებს ეშინიათ, რომ ლიგა გაეროს სისტემას დაასუსტებს და გულივერი გეოპოლიტიკური ლილიპუტების თოკებიდან დასხლტება. ამ შეშფოთებას ამერიკელ მემარცხენეთა ნაწილიც იზიარებს. სიზიფესეული გულმოდგინების მიუხედავად, გაეროს რეფორმირებას რაიმე ხელშესახები შედეგი ჯერაც არ გამოუღია.

არადა ერთი რამ დღესავით ნათელია – მიზეზი იმისა, თუ რატომ მოქმედებს შეერთებული შტატები ამ ორგანიზაციის გვერდის ავლით როგორც დემოკრატიული, ისე რესპუბლიკური ადმინისტრაციების დროს, გაეროს ლეგიტიმურობის დეფიციტია – ამერიკელებისთვის რაიმე საერთაშორისო ინსტიტუტს არასოდეს ექნება საკმარისი ავტორიტეტი, თუკი ეს გაერთიანება იმ ფასეულობათა გამტარი არ იქნა, რომელიც შეერთებული შტატების მოქალაქეებისათვის წმინდა და სათუთია. ამიტომ თუ ვინმეს ევროპაში ამერიკის მულტირატერალურ ჩარჩოებში მოქცევა და მის პოლიტიკაზე გავლენის შესაძლებლობა აინტერესებს, დემოკრატიათა ლიგა მათი ორგანიზაციაა. 

Post a Comment